|
Φεστιβάλ Υπερηφάνειας ATHENS PRIDE 2007
-------------------------------------------------------------------------------------
23 Ιουνίου, Πλατεία Κλαυθμώνος
-------------------------------------------------------------------------------------
Μεγαλώνοντας συνειδητοποιώ πώς ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της πολιτικής, είναι το "ποιος είσαι εσύ και ποιοι είναι οι άλλοι". Ήδη εδώ θα έπρεπε να γράψω, ή θα μπορούσα να είχα γράψει "ποια είσαι εσύ και ποιες είναι οι άλλες", ή να παίξω με τους συνδυασμούς, "ποιος είμαι εγώ και ποιες είναι εκείνες", ή "ποια/ποιος εισαι εσύ και ποιοι/ποιες είναι οι άλλοι/άλλες" και πάει λέγοντας. Κάθε φορά θα έλεγα κάτι άλλο τόσο, για μένα όσο και για τους άλλους.
Μια εβδομάδα λοιπόν πριν από το φεστιβαλ υπερηφάνειας ανοίγω το προπαγανδιστικό φλαϊεράκι και γράφει ότι "η παρέλαση θα πάει στο δημαρχείο". Και τι θα πάει να κάνει στο δημαρχείο; Επειδή είμαι "μέλος" της lgbt-ας-την-πω-κοινότητα της πόλης γνωρίζω ήδη ότι αυτή η επιλογή του τρίτου πράιντ γίνεται με στόχο να υπογραμμίσει το αίτημα των lgbt "ανθρώπων" για το δικαίωμα στον πολιτικό γάμο. Υπάρχει και μια καμπάνια επίσης, που λέγεται "Πες το Ναι" και η οποία συγκροτήθηκε ως μια πρωτοβουλία εδώ και κάποιους (λίγους) μήνες. Με μπλογκ στο ίντερνετ, συλλογή υπογραφών, συναντήσεις. Καλά μέχρις εδώ.
Τα υπόλοιπα δεδομένα μου είναι τα εξής: θα πάει η "παρέλαση" των "ανθρώπων" έξω από το διοικητήριο αυτής της πόλης. Εκεί θα βροντοφωνάξει "πες το ναι, κυρ-δήμαρχε" στο δήμαρχο που μάλλον θα είναι στο εξοχικό του και που, ειρήσθω εν παρόδω, αρνήθηκε το αίτημα να βάλει κάτω από την αιγίδα του δήμου το πράιντ κι όταν τον ρώτησαν στο δημοτικό συμβούλιο "γιατί;" είπε πάνω κάτω, "γιατί έτσι". Ήδη αναρωτιέμαι τι στο διάολο σημαίνει αυτό για το ποιοι είμαστε εμείς και ποιοι είναι οι άλλοι. Ο δήμαρχος ας πούμε, με ποιους είναι; Και μετά σκέφτομαι μήπως ούτε και εμείς ξέρουμε ποιοι είμαστε και πολύ καλά -όπως άμα διαβάζεις πολύ λογοτεχνία κι αρχίζεις να φαντάζεσαι πως είσαι άλλος..μήπως και εμείς διαβάσαμε πολλά για τα αιτήματα κάποιων άλλων αλλού και νομίζουμε πως είμαστε αυτοί και εμείς.
Γιατί, σκέφτομαι ξανά, έξω από ένα άδειο και κλειστό δημαρχείο, ένα νεκρό απόγευμα σαββάτου, τέλος ιουνίου, σε μια βραστή πόλη όπου όλα θα κρύβονται, ποιος θα ακούσει τις βροντερές φωνές; ποιος θα δει τα νυφικά και τα κοστούμια, ποιος θα συγκινηθεί από το φιλί στο στόμα των νεόνυμφων και ποιοι ή τι, τέλος πάντων, θα βρεθούμε να παριστάνουμε ότι είμαστε εκεί; Για ποιον θα είμαστε εκεί; Τι είναι αυτό που καίει: το αίτημα της γαμήλιας ένωσης ή το αίτημα της κοινωνικής αποδοχής; Και αν αυτά τα δύο συναντιούνται, τι σημαίνει αυτό για το ποιοι και ποιες είμαστε;
Βέβαια μπορείς πολύ σωστά να μου πεις ότι "αυτές οι κινήσεις είναι συμβολικές, ρε κουτό, δεν γίνονται γιατί θα βγει πάραυτα ο δήμαρχος να παντρέψει δυο, ούτε ο πρωθυπουργός να μας χαιρετήσει απ' τη βουλή, ότι οι παρελάσεις να, έτσι, βάζουν κάποια ζητήματα και δεν αλλάζουν τον κόσμο σε μια μέρα". Έτσι θα μου πεις, και μπορεί και να έχεις και κάποιο δίκιο. Από την άλλη γιατί εμένα μου φαίνεται ότι υπάρχουν κάποια λογικά κενά στην πολιτική φυσιογνωμία αυτού που γίνεται για τρίτη συνεχόμενη χρονιά στην πλατεία κλαυθμώνος, στις 23 ιουνίου; Γιατί βλέπω έναν ασαφή παραλογισμό σε αυτή την "παρέλαση χωρίς κοινό" που βάζει τώρα πλώρη και για το δημαρχείο - προσθέτοντας έναν ακόμη επίσημο και άδειο σταθμό στη διαδρομή της μετά τη βουλή; Γιατί, αν οι συμβολισμοί έχουν σημασία, τότε ένα πρωί με την πόλη σε λειτουργία την οποία τα σώματά μας θα διακόψουν, με τους "άλλους" να μας βλέπουν καλά καλά στο φως της μέρας, μια ημέρα που θα υπάρχει κάποιος πολιτικός προϊστάμενος μέσα σ΄αυτά τα κτίρια-σύμβολα της δημοκρατίας, μήπως μια τέτοια παρέλαση θα εξυπηρετούσε καλλίτερα τους "συμβολικούς" στόχους της; μήπως όμως τότε δε θα ήταν και παρέλαση; Επειδή νομίζω ότι η πολιτική δεν είναι, αν και μοιάζει συχνά να είναι, ζητήμα λογικής αντίληψης, κάπου αλλού είναι το πρόβλημα. Δηλαδή, λέω, το πρόβλημα είναι ουσίας, πρόβλημα κατεύθυνσης και πολιτικής θέσης. Γιατί η "ημέρα υπερηφάνειας" είναι γιορτή και μνήμη μιας κοινωνικής εξέγερσης. Για αυτό είναι και περήφανη. Είναι περήφανη γιατί υπερβαίνει το φόβο, την ενοχή και το αίσθημα ντροπής με το οποίο σε μεγάλωσαν και διεκδικεί την ορατότητα. Και το πως παίζει με τα σύμβολα μια τέτοια ημέρα είναι ζήτημα πλαισίου και πολιτικών επιλογών που κάνουν όσοι κι όσες έχουν το περιθώριο των επιλογών.
Γιατί φυσικά, πάντα κάποια περιθώρια επιλογών υπάρχουν. Αν θυμηθούμε ότι κάθε άλλη μέρα δεν είμαστε απλώς και μόνο ομοφυλόφιλοι και ομοφυλόφιλες αλλά λεσβίες, πλακομούνες, πούστηδες και κρυφές αδερφές, τραβέλια και φρικιά κι ανώμαλοι, μουγκοθόδωροι και ντροπή για πολλά σπίτια και πολλές οικογένειες και η μαύρη τρύπα πολλών ευτυχισμένων γάμων, ίσως και να καταλάβουμε γιατί πάμε μπροστά από ένα άδειο δημαρχείο απόγευμα καλοκαιρινού σαββάτου σε μια άδεια πόλη. Και ίσως να καταλάβουμε γιατί από όλα αυτά που θα μπορούσαμε να κάνουμε σε αυτό το πράιντ, "εμείς" διαλέγουμε την παρέλαση και όχι την πορεία ή την διαδήλωση ή την διαμαρτυρία. Ίσως επίσης να καταλάβουμε γιατί η αφίσα αυτού του πράιντ έχει το λιγότερο δυνατό κόστος. Και δεν εννοώ οικονομικό. Και ίσως και να καταλάβουμε γιατί σε μια πόλη που κάθε παρασκευοσαββατοκύριακο εκατοντάδες άνθρωποι "βγαίνουν έξω" το βράδυ και περιδιαβαίνουν στα "δικά" τους μπαρ, αυτή την μια ημέρα, τη "δική" τους ημέρα, αναρωτιόμαστε που είναι. Κάποιοι είναι στα λιμανάκια, κάποιες λένε εμένα δεν μου αρέσουν οι ταμπέλες, κάποιοι απλώς και σκέτα φοβούνται. Και τη σκιά τους. Και εγώ καταλαβαίνω γιατί. Γιατί συχνά φοβάμαι και εγώ.
Η ομοφο-βία της ετεροκανονικής, μέχρι το κόκκαλο, κοινωνικής μας δομής, το πρώτο που πετυχαίνει είναι να με κάνει να μην μπορώ να ξέρω ποια είμαι εγώ και ποιοι είναι οι άλλοι. Η ιδέα είναι απλή: αν για τόσο πολύ καιρό έχω μάθει ότι είμαι κάτι που δε θα έπρεπε, τότε, πολύ "λογικά", διεκδικώ να κερδίσω την αποδοχή και την αναγνώριση. Η αποδοχή γίνεται επιθυμία δική μου και εμφανίζεται ως πολύ φυσική γιατί κανείς δεν θέλει να βασανίζεται.
Όμως, υπάρχει μια εξαιρετικής σημασίας λεπτομέρεια να λάβεις υπόψη σου: η επιθυμία της αποδοχής έχει συνταχθεί με βάση τους όρους της αναγνώρισης που συγκροτούν αυτή την κοινωνία του αποκλεισμού. Ο γάμος είναι ένα σύμβολο στον πυρήνα των όσων αυτή τη στιγμή έρχονται πρώτα στην ιεραρχία της ηθικής τάξης αυτής της κοινωνίας. Είναι επίσης μια θεσμική αναγνώριση που συνδέεται με προνόμια
τα οποία για να απολαύσεις πρέπει να το αξίζεις. Και για να το αξίζεις πρέπει να συμμορφωθείς. Αν προσπαθούμε να χτυπήσουμε την ουσία του πυρήνα αυτής της λογικής αποκλεισμού, πρέπει να κατεβάσουμε το γάμο των "δυο" και το σύμβολο της πυρηνικής οικογένειας, από το "πρώτο τραπέζι πίστα" που έχει αυτή τη στιγμή ανάμεσα στα αιτήματα του lgbt κινήματος. Πρέπει επίσης να ζητήσουμε από όσους κι όσες θέλουν να λογαριάζονται ως σύμμαχοί μας, να τραβήξουν το δύσκολο μονοπάτι: να γίνει το αίτημα για το δικαίωμα σε πολλές μορφές οικογένειας, που θα προστατεύονται και θα θεωρείται η ύπαρξη τους αναπόσπαστο κομμάτι μιας κοινωνίας ελευθερίας, τμήμα των διεκδικήσεων οποιουδήποτε θεωρεί ότι συμμετέχει στο ριζοσπαστικό ανταγωνιστικό κίνημα. Οποιουδήποτε υποστηρίζει ότι κάνει κάτι για την ουτοπία και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Σε αυτό το πράιντ λοιπόν, εγώ δεν είμαι αυτή που θα χειροκροτήσει τους γάμους. Γιατί δεν έχω απάντηση στο τι χειροκροτάω. Δεν είμαι αυτή που από αύριο ο γάμος θα της έλυνε κανένα ουσιαστικό πρόβλημα. Δεν είμαι αυτή που θα μπορούσε να ελπίζει ότι το δικαίωμα στο γάμο θα έβαζε τις βάσεις για μια κοινωνία ισότητας και δικαιοσύνης. Επίσης είμαι αυτή που ξέρει ότι ο γάμος αυτή τη στιγμή είναι το πιο συντηρητικό μάλλον αίτημα για ένα κίνημα που δε βλέπει πέρα από τη μύτη του και το λιγότερο ικανό αλλαγών αίτημα. Είναι το αίτημα στο οποίο σιγά σιγά συμμορφώνεται μια δημοκρατία που, εντελώς καθυστερημένα, πετάει το κόκκαλο για να τσιμπήσουν οι άνθρωποι που με τις ζωές και τις πρακτικές τους έχουν ριζικά μετασχηματίσει νοοτροπίες, υλικές πραγματικότητες, τις βάσεις της κοινωνικής ανα-παραγωγής. Άνθρωποι, που αν ήξεραν τι είναι θα καταλάβαιναν ότι είναι απειλητικοί. Εκεί δηλαδή που οι lgbt κρατάμε στα χέρια μας μια εκρηκτική δυνατοτητα, φαίνεται να προτιμάμε να την ανταλλάξουμε με κάποια προνόμια θεσμικά και την υπόσχεση μιας αλλαγής στη συμβολική τάξη των πραγμάτων (δυο γαμπροί και δυο νύφες δίπλα σε μια νύφη και ένα γαμπρό - να ζήσετε!) -χωρίς να αναρωτιόμαστε το προφανές: "και πως ρε διάολε μου δημιουργήθηκε εμένα αυτή η επιθύμια;". Από τόσα και τόσα και τόσα θεσμικά αιτήματα, ανάμεσα στις τόσες πιθανές καμπάνιες, η καμπάνια για το γάμο μοιάζει ανίκανη να απαντήσει στο "και γιατί γάμος;": επειδή αυτό που λείπει από τους lgbt ανθρώπους είναι οι τελετές; επειδή αυτό που τους λείπει είναι το θεσμικό προνόμιο του συζυγικού επιδόματος αδείας ή της φοροαπαλλαγής λόγω γάμου; επειδή αυτό που μας λείπει είναι η βέρα στο δάχτυλο; επειδή έχουμε τον καημό να βελτιώσουμε την κακομοίρα την αστική δημοκρατία; επειδή αυτό που λείπει είναι το να λέμε στον κυρ-Γιάννη τον περιπτερά "θα έρθει σε λίγο η σύζυγος να πάρει την εφημερίδα"; επειδή μας λείπει να λέμε πόσο έχουμε αδικηθεί και να μετράμε διάφορες περιστάσεις τραγικές, όπου ακριβώς το ΠΡΟΝΟΜΙΟ των άλλων ήταν αυτό που δεν μας άφηνε να είμαστε εκεί που θα θέλαμε και είχαμε δικαίωμα να είμαστε;
Ο γάμος (και το αίτημα σε αυτόν) θίγει βασικά μας συμφέροντα. Στηρίζεται στο και στηρίζει το ταξικό προνόμιο της ατομικής ιδιοκτησίας. Παραδίδει στο κράτος την αρμοδιότητα να αποφασίζει για το ποια θα είναι η ζωή μας και ποια η οικογένειά μας. Αγνοεί και πολεμάει πληθώρα επιθυμιών, κοινωνικών σχέσεων και πρακτικών του βίου. Στηρίζει το υπάρχον σύστημα πολιτικής οικονομίας και ιεραρχεί τα μοντέλα κοινωνικής οργάνωσης. Δίνει πρόσβαση σε στοιχειώδη συλλογικά αγαθά μόνο όμως σε όσους αποδέχονται τις προϋποθέσεις του. Φτιάχνει όρια νομιμότητας και κανονικοποιεί τις συμπεριφορές και τα σώματα. Παίρνει από τα χέρια μας τα μέσα παραγωγής καθώς κάνει κομμάτια το εργαλείο κοινωνικού μετασχηματισμού που είναι, δυνάμει, οι επιθυμίες μας. Το αίτημα στο γάμο δεν είναι αυτό που φαίνεται να είναι. Αρκεί να αποφασίσουμε και εμείς να δούμε τι πραγματικά είμαστε.
-------------------------------------------------------------------------------------
qvzine
|
|